Tanzania imeatua mpango wa kuongeza idadi ya hospitali zinazotumia teknolojia ya nyuklia kutoka tatu hadi kati ya sita na tisa, huku ikiendeleza maandalizi ya kuanza kutumia nishati ya nyuklia kuzalisha umeme wa kitaifa.
Tamko hili limetolewa na Profesa Najat Mohamed, Mkurugenzi Mkuu wa Tume ya Nishati ya Nyuklia Tanzania (TAEC) na Rais wa Women in Nuclear Tanzania, alipokuwa akizungumza katika kongamano la Russia-Africa Women's Forum lililofanyika Dar es Salaam Alhamisi iliyopita. Habari hii imeripotiwa na Daily News.
Upanuzi wa sayansi ya nyuklia katika afya na kilimo
Profesa Mohamed alisema upanuzi huo utaimarisha matumizi ya sayansi ya nyuklia katika kuboresha huduma za afya nchini, hasa katika utambuzi na matibabu ya magonjwa.
Akaeleza kuwa Tanzania imepiga hatua kubwa pia katika sekta ya kilimo, ambapo teknolojia ya nyuklia inatumika kuendeleza aina bora za mazao, ikiwemo mbegu za mpunga ambazo zimetambuliwa kimataifa.
Ripoti ya The Citizen inaonyesha kwamba mijadala hii inaashiria maslahi ya Tanzania katika uzoefu wa Urusi, huku nikiendelea kutathmini kama teknolojia ya nyuklia inaweza kuwa sehemu ya mipango ya muda mrefu ya uzalishaji wa umeme.
Maandalizi ya uzalishaji wa umeme wa nyuklia
Profesa Mohamed alisema nchi iko katika hatua za awali za kuandaa uzalishaji wa umeme kwa njia ya nyuklia, huku kamati maalum ikiratibia kazi za msingi na maandalizi yanayohitajika.
Akisema, mchakato huu utapitiwa na Tume ya Kimataifa ya Nishati ya Nyuklia (IAEA), huku tathmini ya kwanza ikitarajiwa kufanyika Mei 2027.
Alisema: "Tathmini iliyopangwa itakuwa sehemu ya mchakato wa maandalizi kadri Tanzania inavyochunguza uwezekano wa kutumia nishati ya nyuklia kuzalisha umeme."
Uamuzi huu unakuja wakati Tanzania inatafuta njia mbalimbali za kuongeza vyanzo vya nishati ili kusaidia viwanda na kupunguza utegemezi kwa umeme wa maji na gesi asili, kama ilivyoripotiwa na Serrari Group.
Kongamano la wanasayansi wanawake kutoka nchi nane za Afrika
Profesa Mohamed alifafanua kwamba kongamano hili la Russia-Africa Women's Forum lilikusanya washiriki kutoka nchi nane za Afrika, ikiwemo Misri, Afrika Kusini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Zambia na Rwanda, kujadili matumizi mbalimbali ya sayansi na teknolojia ya nyuklia.
Alisema: "Mijadala itahusu dawa za nyuklia, nishati ya nyuklia na matumizi mengine, huku wataalamu kutoka vyuo vikuu vya Tanzania na wizara za serikali wakitarajiwa kushirikishana ufahamu na uzoefu wao."
Akaongeza kwamba kongamano hilo liliwashirikisha wanafunzi wa kike kutoka Shule ya Sekondari ya Chang'ombe, lengo likiwa kuwapa wanafunzi hao fursa ya kushirikiana na wataalamu na kuonja mtindo wa kazi za kisayansi.
Alisema: "Tuna wataalamu na wale tunaowaandaa kuwa wanasayansi wa siku zijazo."
Profesa Mohamed alisisitiza kwamba kuwashirikisha wanafunzi pamoja na wataalamu wenye uzoefu ni hatua muhimu katika kuwatayarisha kizazi kipya cha wanasayansi, hasa wasichana wenye shauku ya sayansi na teknolojia ya nyuklia.
Frequently Asked Questions (Maswali Yanayoulizwa Mara Kwa Mara)
Tanzania ina hospitali ngapi zinazotumia teknolojia ya nyuklia kwa sasa?
Tanzania kwa sasa ina hospitali tatu zinazotumia teknolojia ya nyuklia, na mpango ni kuziongeza hadi kati ya sita na tisa kwa nyakati zijazo.
Tanzania inapanga kutumia nishati ya nyuklia kwa nini?
Tanzania inachunguza matumizi ya nishati ya nyuklia kuzalisha umeme, kama sehemu ya mkakati wa kuongeza vyanzo vya nishati nchini na kupunguza utegemezi kwa umeme wa maji na gesi asili.
Tathmini ya kwanza ya IAEA itafanyika lini?
Tathmini ya kwanza ya Tume ya Kimataifa ya Nishati ya Nyuklia (IAEA) kuhusu maandalizi ya Tanzania inatarajiwa kufanyika Mei 2027.
Kongamano la Russia-Africa Women's Forum lilikusanya nchi zipi?
Kongamano lililofanyika Dar es Salaam lilishirikisha washiriki kutoka nchi nane za Afrika, ikiwemo Misri, Afrika Kusini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Zambia na Rwanda.